Από την εποχή που ο Όμηρος συνέθεσε την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, την απαρχή της επικής ποίησης που στόχευε στην εξύμνηση ηρωικών κατορθωμάτων και στο να εμπνεύσει ανδρεία, ηρωισμό και ιδεώδη έχουν περάσει κοντά τρεις χιλιετίες. Από τον τυφλό Όμηρο πήγαμε στην τύφλα μας τη μαύρη όπου οι επίσημες ευρωπαικές στατιστικές μας κατατάσσουν από τους τελευταίους στην ανάγνωση εφημερίδων, πόσο μάλλον λογοτεχνίας και δή ποίησης....
Τα διαφορετικά είδη ποίησης που ανακάλυψαν οι πρόγονοι μας ήταν η επική, η λυρική, η ελεγειακή και η δραματική. Η ποίηση αποτελούσε αναπόσπατο κομμάτι του ελληνικού πολιτισμού στην παιδεία και στη μετάδοση πληροφοριών, στη διασκέδαση και στους αγώνες. Η αποστήθιση των ποιημάτων χρησιμοποιούνταν για την εκμάθηση ανάγνωσης καθώς και στη μουσική, ένας εξωπραγματικός λεξικός πλούτος δίδασκε την αρετή και την αρμονία.
Δακτυλικά εξάμετρα και εναλλακτικά πεντάμετρα, φλάουτα και αυλοί, τραγωδία και κωμωδία όλα συνέβαλλαν στην εξέλιξη της ποίησης από ένα εργαλείο διδασκαλίας μέσω απομνημόνευσης σε μια βαθύτερη μέθοδο αυτοέκφρασης.
Ο Πλάτωνας διαφώνησε με την εξέλιξη της ποίησης και απέβαλλε συλλήβδην τους ποιητές από την ιδανική του Πολιτεία, ο Αριστοτέλης από την άλλη μεριά ήταν από αυτούς που την εξέτασαν επιστημονικά στο "περί ποιητικής".
Είναι άραγε αντάξια η σημασία που δίνουμε σήμερα σαν κοινωνία στην ποίηση, έχει χρησιμότητα σήμερα και ποιά;
Στο Ρένο είχε μπεί η ιδέα ότι θα μπορούσε να έχει αρχίσει στην Ελλάδα ένας νέος προσανατολισμός της φιλολογικής επιστήμης, να αποκτήσουμε φιλολογική επιστήμη από τον Καβάφη. Θα μπορούσε αρχίζοντας μ' έναν τέτοιο ποιητή, σαν τον Καβάφη να στηθεί εδώ ένας έρωτας, μια ροπή προς μια φιλολογική επιστήμη η οποία θα μας έδινε τον ελληνισμό, που είναι και πιο κοντά μας από την κλασσική Αρχαία Ελλάδα και θα μπορούσε ο Καβάφης να είναι η σταθερή αναφορά.
Πλήρης λίστα των ποιημάτων του Καβάφη βρίσκεται εδώ
Στις 30 Νοεμβρίου του 1903, δημοσιεύεται στα Παναθήναια το ιστορικό άρθρο του Ξενόπουλου για τον Καβάφη με τίτλο «Ένας Ποιητής». Μεταξύ άλλων ο Ξενόπουλος μας πληροφορεί για τον Καβάφη ότι ποιήματα τα οποία νόμιζε ότι δεν είναι «άξια της τιμής» τα ζητούσε από αυτόν που τα είχε δώσει και τα έπαιρνε πίσω. Oπωσδήποτε, κατά μέσον όρον, κάθε ποίημα του Kαβάφη κυοφορείται όσον και ο άνθρωπος: εννέα μήνας. Από την ώρα που εσχημάτισε τον πυρήνα του, κατέχει την ιδέαν του, ειξεύρει καλά τι θα ειπή, ψάχνει πλέον την καθαυτό καλλιτεχνικήν μορφήν, τα λόγια που θα αποτυπώσουν λεκτικά τις νοητικές του προκείμενες. H φιλοσοφία έγινε πλέον ποίησις, η ιδέα επλάσθη.
Ο Κάβαφης, όσο ζούσε, δεν εξέδωσε ποτέ ολόκληρο το ποιητικό του έργο, το οποίο, άλλωστε, συμπλήρωνε ως την τελευταία στιγμή της ζωής του. Ούτε, φυσικά, πραγματοποίησε ποτέ μια κανονικά εμπορική έκδοση. Ακολούθησε ένα δικό του, ιδιόρρυθμο σύστημα έκδοσης και κυκλοφορίας του έργου, το οποίο και προκάλεσε πολλές συζητήσεις στο χώρο των καβαφικών μελετών. Σύμφωνα με τη διδακτορική διατριβή του Γ.Π. Σαββίδη, υπήρξαν τρία διαφορετικά στάδια εκδοτικής τακτικής, σε «μονόφυλλα», «τεύχη» και «συλλογές», τα οποία αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές φάσεις στην ιστορία της καβαφικής ποίησης. Η μέθοδος των «μονόφυλλων» χρησιμοποιείται από το 1891 ως και το 1904, οπότε ο ποιητής τυπώνει το πρώτο «τεύχος» με 21 ποιήματα. Η πρώτη χρονολογική «συλλογή » του κυκλοφόρησε, ιδιωτικά πάντα κατά την πάγια τακτική του, το 1912 και η πρώτη θεματική «συλλογή» του το 1917.
Μετά θάνατον, ο Καβάφης έγινε αντικείμενο μακρόχρονης μελέτης από ποιητές και μελετητές του έργου του σε όλο τον κόσμο. Τα ποιήματά του εκδόθηκαν και εκδίδονται σε συλλογές, ενώ πρόκειται και για τον πιο πολυμεταφρασμένο Νεοέλληνα λογοτέχνη.
Άξια προσοχής και σίγουρα επίκαιρη όσο ποτέ είναι η άποψη του Καβάφη για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα
Ο Καβάφης (29/04/1863 – 29/04/1933) αγγίζοντας πολλά ιστορικά και μυθολογικά πρόσωπα καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας μας και προ(σ)καλεί να ψάξεις πηγές, να ανατρέξεις σε εγκυκλοπαίδειες, να μορφωθείς.
Τα ποιήματα του προτρέπουν σε μια εσωτερική αναζήτηση, ένα φιλοσοφικό απορείν. Καταθλιπτικός και απαισιόδοξος ο ίδιος, στα ποιήματα του σε διαπερνά μια ορθολογική συνειδητοποίηση της πραγματικότητας η οποία απέχει παρασάγγας από το να χαρακτηριστεί μελαγχολική αλλά αντίθετα χαρακτηρίζεται από ένα τρανταχτό «άδραξε τη μέρα». Έχει φιλοσοφήσει, έχει κάνει τη μελέτη θανάτου που του αναλογούσε και με το παραπάνω, σαν το Σωκράτη ειρωνεύεται τη ζωή και τον αιώνιο κύκλο της.
Δακτυλικά εξάμετρα και εναλλακτικά πεντάμετρα, φλάουτα και αυλοί, τραγωδία και κωμωδία όλα συνέβαλλαν στην εξέλιξη της ποίησης από ένα εργαλείο διδασκαλίας μέσω απομνημόνευσης σε μια βαθύτερη μέθοδο αυτοέκφρασης.
Ο Πλάτωνας διαφώνησε με την εξέλιξη της ποίησης και απέβαλλε συλλήβδην τους ποιητές από την ιδανική του Πολιτεία, ο Αριστοτέλης από την άλλη μεριά ήταν από αυτούς που την εξέτασαν επιστημονικά στο "περί ποιητικής".
Είναι άραγε αντάξια η σημασία που δίνουμε σήμερα σαν κοινωνία στην ποίηση, έχει χρησιμότητα σήμερα και ποιά;
Στο Ρένο είχε μπεί η ιδέα ότι θα μπορούσε να έχει αρχίσει στην Ελλάδα ένας νέος προσανατολισμός της φιλολογικής επιστήμης, να αποκτήσουμε φιλολογική επιστήμη από τον Καβάφη. Θα μπορούσε αρχίζοντας μ' έναν τέτοιο ποιητή, σαν τον Καβάφη να στηθεί εδώ ένας έρωτας, μια ροπή προς μια φιλολογική επιστήμη η οποία θα μας έδινε τον ελληνισμό, που είναι και πιο κοντά μας από την κλασσική Αρχαία Ελλάδα και θα μπορούσε ο Καβάφης να είναι η σταθερή αναφορά.
Πλήρης λίστα των ποιημάτων του Καβάφη βρίσκεται εδώ
Στις 30 Νοεμβρίου του 1903, δημοσιεύεται στα Παναθήναια το ιστορικό άρθρο του Ξενόπουλου για τον Καβάφη με τίτλο «Ένας Ποιητής». Μεταξύ άλλων ο Ξενόπουλος μας πληροφορεί για τον Καβάφη ότι ποιήματα τα οποία νόμιζε ότι δεν είναι «άξια της τιμής» τα ζητούσε από αυτόν που τα είχε δώσει και τα έπαιρνε πίσω. Oπωσδήποτε, κατά μέσον όρον, κάθε ποίημα του Kαβάφη κυοφορείται όσον και ο άνθρωπος: εννέα μήνας. Από την ώρα που εσχημάτισε τον πυρήνα του, κατέχει την ιδέαν του, ειξεύρει καλά τι θα ειπή, ψάχνει πλέον την καθαυτό καλλιτεχνικήν μορφήν, τα λόγια που θα αποτυπώσουν λεκτικά τις νοητικές του προκείμενες. H φιλοσοφία έγινε πλέον ποίησις, η ιδέα επλάσθη.
Ο Κάβαφης, όσο ζούσε, δεν εξέδωσε ποτέ ολόκληρο το ποιητικό του έργο, το οποίο, άλλωστε, συμπλήρωνε ως την τελευταία στιγμή της ζωής του. Ούτε, φυσικά, πραγματοποίησε ποτέ μια κανονικά εμπορική έκδοση. Ακολούθησε ένα δικό του, ιδιόρρυθμο σύστημα έκδοσης και κυκλοφορίας του έργου, το οποίο και προκάλεσε πολλές συζητήσεις στο χώρο των καβαφικών μελετών. Σύμφωνα με τη διδακτορική διατριβή του Γ.Π. Σαββίδη, υπήρξαν τρία διαφορετικά στάδια εκδοτικής τακτικής, σε «μονόφυλλα», «τεύχη» και «συλλογές», τα οποία αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικές φάσεις στην ιστορία της καβαφικής ποίησης. Η μέθοδος των «μονόφυλλων» χρησιμοποιείται από το 1891 ως και το 1904, οπότε ο ποιητής τυπώνει το πρώτο «τεύχος» με 21 ποιήματα. Η πρώτη χρονολογική «συλλογή » του κυκλοφόρησε, ιδιωτικά πάντα κατά την πάγια τακτική του, το 1912 και η πρώτη θεματική «συλλογή» του το 1917.
Μετά θάνατον, ο Καβάφης έγινε αντικείμενο μακρόχρονης μελέτης από ποιητές και μελετητές του έργου του σε όλο τον κόσμο. Τα ποιήματά του εκδόθηκαν και εκδίδονται σε συλλογές, ενώ πρόκειται και για τον πιο πολυμεταφρασμένο Νεοέλληνα λογοτέχνη.
Άξια προσοχής και σίγουρα επίκαιρη όσο ποτέ είναι η άποψη του Καβάφη για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα
Ο Καβάφης (29/04/1863 – 29/04/1933) αγγίζοντας πολλά ιστορικά και μυθολογικά πρόσωπα καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας μας και προ(σ)καλεί να ψάξεις πηγές, να ανατρέξεις σε εγκυκλοπαίδειες, να μορφωθείς.
Τα ποιήματα του προτρέπουν σε μια εσωτερική αναζήτηση, ένα φιλοσοφικό απορείν. Καταθλιπτικός και απαισιόδοξος ο ίδιος, στα ποιήματα του σε διαπερνά μια ορθολογική συνειδητοποίηση της πραγματικότητας η οποία απέχει παρασάγγας από το να χαρακτηριστεί μελαγχολική αλλά αντίθετα χαρακτηρίζεται από ένα τρανταχτό «άδραξε τη μέρα». Έχει φιλοσοφήσει, έχει κάνει τη μελέτη θανάτου που του αναλογούσε και με το παραπάνω, σαν το Σωκράτη ειρωνεύεται τη ζωή και τον αιώνιο κύκλο της.
Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δε σε γέλασε.
Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν.
- Στα 200π.Χ.
- Νέοι της Σιδώνος (400μ.Χ)
- Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας
- Ο Ρένος για Καβάφη
- Απαγγελίες ποιημάτων του Καβάφη
- Απόπειρα ερμηνευτικής ανάλυσης σε επτά από τα ποιήματά του.
- Από τη Γκέμμα του Λιαντίνη σελίδες 222-237
Αναρτήσεις
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου